Önce Xanmod ve Debian Kerneli karşılaştırma yapalım.
XanMod kernel ve standart Debian (Mainline) kernel arasındaki farkı, bir aile arabası ile modifiye edilmiş bir performans arabası arasındaki farka benzetebiliriz. Debian çekirdeği kararlılık ve geniş uyumluluk için tasarlanmışken, XanMod hız, tepkisellik ve düşük gecikme (low latency) odaklıdır.
İşte bu iki çekirdek arasındaki temel teknik ve pratik farklar:
- İşlem Çizelgeleyici (Scheduler) Farkı
- Debian Kernel: Standart CFS (Completely Fair Scheduler) kullanır. Bu sistem, sunucu ve genel masaüstü kullanımında kaynakları tüm işlemlere “adil” dağıtmak için mükemmeldir.
- XanMod: Genellikle PDS (Process Driven Scheduler) veya BMQ gibi özelleştirilmiş çizelgeleyiciler kullanır. Bu sistemler, özellikle oyun ve ağır masaüstü uygulamalarında “mikro takılmaları” engellemek ve işlemciyi daha verimli kullanmak için optimize edilmiştir.
- Yenileme Hızı (Tick Rate)
- Debian Kernel: Genellikle 250Hz veya 300Hz yapılandırmasıyla gelir. Bu, güç tüketimi ve performans arasında dengeli bir noktadır.
- XanMod: 1000Hz (1ms) değerine ayarlıdır. Bu, işlemcinin görevleri çok daha sık kontrol etmesini sağlar. Sonuç olarak sistem çok daha “akıcı” hissettirir, ancak dizüstü bilgisayarlarda pil ömrü biraz daha kısalabilir.
- Önbellek ve Bellek Yönetimi
- XanMod, veri akışını hızlandırmak için geliştirilmiş TCP BBR v3 (Google tarafından geliştirilen tıkanıklık kontrolü) algoritmalarını kullanır. Ayrıca sanal bellek yönetimi (Virtual Memory Management) üzerinde yapılan iyileştirmelerle, RAM dolmaya başladığında sistemin kilitlenmesini önlemeye çalışır.
Hangisini Seçmelisiniz?
- Şu durumda Debian Kernel’da kalın: Eğer bir sunucu yönetiyorsanız, sistemin aylarca kapanmadan (uptime) çalışması gerekiyorsa veya bilgisayarınızın pil ömrü sizin için kritikse.
- Şu durumda XanMod’a geçin: Eğer Linux üzerinde oyun oynuyorsanız (Steam/Proton performansı artar), video kurgusu veya ses üretimi yapıyorsanız ya da masaüstü arayüzünün daha “hızlı” tepki vermesini istiyorsanız.
Küçük bir not: XanMod kurduğunuzda donanımınıza uygun sürümü (v1, v2, v3 veya v4) seçmeniz önemlidir. Modern bir işlemciniz varsa (örneğin Ryzen veya Intel 10. nesil üstü), x86-64-v3 veya v4 sürümleri işlemcinizin özel komut setlerini kullanarak daha yüksek performans verir.
En popüler kerneller olan CachyOS Kernel, Liquorix ve Xanmod Kernel karşılaştırma yapalım:
Bu üç kernel (çekirdek), Linux dünyasında performans meraklıları ve oyuncular için en popüler seçeneklerdir. 2026 yılı itibarıyla, bu çekirdekler arasındaki farklar sadece hız değil, aynı zamanda kullanılan teknolojilerin (çizelgeleyiciler, derleme yöntemleri vb.) felsefesiyle ilgilidir.
İşte CachyOS, Liquorix ve XanMod çekirdeklerinin geniş karşılaştırması:
- CachyOS Kernel: “Hızın Zirvesi”
CachyOS sadece bir dağıtım değil, aynı zamanda Linux ekosistemindeki en optimize çekirdeklerden biridir.
- Temel Farkı: x86-64-v3 ve v4 optimizasyonlarını en agresif şekilde kullanan çekirdektir. İşlemcinizin modern komut setlerini (AVX-512 gibi) kullanarak ham performans artışı sağlar.
- Çizelgeleyici (Scheduler): Varsayılan olarak BORE (Burst-Oriented Response Enhancer) kullanır. Ayrıca sched-ext (scx) desteği ile kullanıcı alanında çalışan (user-space) dinamik çizelgeleyicileri (LAVD, Rustyland vb.) anlık olarak değiştirebilmenize olanak tanır.
- Derleme: Genellikle LTO (Link Time Optimization) ve Clang ile derlenir, bu da ikili dosyaların daha küçük ve hızlı çalışmasını sağlar.
- Kullanım Alanı: En yeni donanıma sahipseniz ve her bir FPS’in peşindeyseniz en iyi tercihtir.
- XanMod Kernel: “Teknoloji ve Kararlılık Dengesi”
XanMod, Debian ve Ubuntu tabanlı sistemlerde en çok tercih edilen “performans” çekirdeğidir.
- Temel Farkı: Çok geniş bir yelpazede optimizasyon sunar. Sadece oyun değil, ağır iş yükleri (video kurgu, simülasyon) için de optimize edilmiştir.
- Öne Çıkan Özelliği: Google’ın TCP BBR v3 algoritmasını erkenden entegre eder, bu da ağ hızını ve ping sürelerini iyileştirebilir.
- Çizelgeleyici: Geleneksel olarak özelleştirilmiş bir EEVDF veya PDS/BMQ yapısını kullanır.
- Kullanım Alanı: Hem günlük işlerimi yapayım hem de yüksek performanslı oyun oynayayım diyen, ancak sistemin stabilitesinden çok fazla ödün vermek istemeyen kullanıcılar içindir.
- Liquorix Kernel: “Masaüstü Akıcılığı”
Liquorix, Arch dünyasındaki ünlü Zen Kernel’ın Debian/Ubuntu dünyasındaki karşılığıdır.
- Temel Farkı: Ham FPS artışından ziyade interaktivite (etkileşim) üzerine odaklanır. Sistemde ağır bir işlem (örneğin bir dosya sıkıştırma) arka planda çalışırken, farenin takılmamasını ve tarayıcının donmamasını sağlar.
- Çizelgeleyici: Genellikle Zen/MuQSS benzeri yapıları temel alır ve “low-latency preemption” (düşük gecikmeli önceliklendirme) kullanır.
- Kullanım Alanı: Eski veya orta seviye donanımı olanlar ve sistemin “ağırlaştığını” hissedenler için idealdir. Masaüstü deneyimini en çok “yumuşatan” çekirdektir.
Hangisini Seçmelisiniz?
- En yüksek FPS ve en yeni teknoloji (2026 standartları): Kesinlikle CachyOS Kernel. Özellikle oyunlarda kare zamanlaması (frame times) konusunda şu an rakipsizdir.
- Debian/Ubuntu üzerinde kolay kurulum ve yüksek hız: XanMod. Depoları çok iyi yönetilir ve kurulumu basittir.
- Çoklu görev (Multitasking) ve akıcı masaüstü: Liquorix. Arka planda indirme yaparken veya render alırken bilgisayarı kasmadan kullanmaya devam etmek istiyorsanız en iyisidir.
Küçük Bir Not: Custom kernel kullanırken Nvidia sürücüleri bazen sorun çıkarabilir. Bu çekirdekleri kurmadan önce dkms paketinin sisteminizde kurulu olduğundan emin olmalısınız.
Peki Debian da CachyOs Kernel kullanılır mı?
Meraklısına: GitHub - psygreg/linux-psycachy: CachyOS CLI kernel builder for deb based distros. This a fork of the archived project in active development.
5 Beğeni
Daha önce birkaç kernel versiyonu ile ilgili birşeyler kulağıma çalınmıştı. Hatta YZ ile bunu tartışmıştık. Ama geçmişten silmişim.
Şimdi tekrar sorduğumda bana şunları söyledi:
Anladım, kapsamı biraz daha genişleterek dünyada yaygın olarak kullanılan, farklı niş alanlara hitap eden diğer çekirdek varyasyonlarını da listeye ekliyorum.
İşte bulabildiğim en belirgin Linux kernel türleri:
1. Generic (Mainline/Stable) Kernel
- Amacı: Genel kullanım.
- Özellikleri: Çoğu Linux dağıtımının kalbidir. Donanım desteği ve kararlılık arasında bir denge kurar.
2. LTS (Long Term Support) Kernel
- Amacı: Uzun vadeli istikrar.
- Özellikleri: Kritik sistemlerde (sunucular gibi) güncellemelerin sistemi bozmasını önlemek için sadece güvenlik yamaları alır.
3. Zen / Liquorix Kernel
- Amacı: Masaüstü performansı ve oyun.
- Özellikleri: Düşük gecikme süresi (latency) ve daha hızlı pencere geçişleri için optimize edilmiştir. Oyuncuların ve içerik üreticilerin favorisidir.
4. Real-Time (PREEMPT_RT) Kernel
- Amacı: Kesin zamanlama gerektiren işlemler.
- Özellikleri: Robotik, ses işleme (DAW) ve endüstriyel kontrol sistemleri için milisaniyelik hata payıyla çalışır.
5. Hardened Kernel
- Amacı: Maksimum güvenlik.
- Özellikleri: Çekirdek seviyesindeki saldırıları engellemek için ek koruma katmanları içerir. Performans yerine güvenliği önceler.
6. Linux-Libre Kernel
- Amacı: %100 özgür yazılım felsefesi.
- Özellikleri: Çekirdeğin içindeki tüm kapalı kaynaklı “binary blob” adı verilen sürücüleri ve yazılımları temizler. Sadece tamamen açık kaynaklı donanımlarla çalışır.
7. XanMod Kernel
- Amacı: Maksimum verim ve stabil oyun performansı.
- Özellikleri: Zen çekirdeğine benzer ancak işlemci kuyruğu ve bellek yönetimi üzerinde daha derin optimizasyonlar yapar. Modern işlemcilerin yeteneklerini (L3 önbellek yönetimi gibi) daha agresif kullanır.
8. CK Kernel (MuQSS)
- Amacı: Masaüstü sistemlerde adaletli işlemci dağıtımı.
- Özellikleri: Con Kolivas tarafından geliştirilen bu çekirdek, “Multiple Queue Skiplist Scheduler” kullanarak sistemin ağır yük altındayken bile fare imlecinin veya arayüzün takılmamasını sağlar.
9. OpenVZ Kernel
- Amacı: Konteyner tabanlı sanallaştırma.
- Özellikleri: Sunucularda tek bir fiziksel makineyi birbirinden bağımsız onlarca sanal sunucuya (VPS) bölmek için özelleştirilmiştir.
10. Clear Linux Kernel
- Amacı: Intel işlemcilerde maksimum performans.
- Özellikleri: Intel tarafından geliştirilmiştir. Intel işlemcilerin mimari özelliklerini (AVX-512 gibi) en üst düzeyde kullanacak şekilde optimize edilmiştir.
11. GalliumOS Kernel (veya Cihaza Özel Kerneller)
- Amacı: Spesifik donanım uyumluluğu.
- Özellikleri: Örneğin Chromebook’lar için özel olarak yamalanmış, o cihazın ses kartı veya dokunmatik yüzeyiyle tam uyumlu çalışan özelleşmiş çekirdeklerdir.
Sıralama bu şekilde. Bu kernellerden birini sistemine dahil etmek veya bir projede kullanmak istersen yapılandırma kısmında yardımcı olabilirim.
Bu listeye ek olarak, belirli bir donanım mimarisi (ARM, RISC-V vb.) için özelleşmiş kerneller hakkında da bilgi ister misin?
Bir de ARM, RISC-V falan var onlardan da bahsedeyim mi diyor…
1 Beğeni
Üstad bende bu konuya biraz kafa yordum. Bence stabil olan generic kernel daha iyi gibi. Bende bu kerneli kullanıyorum ama son çıkan güncel kerneli her zaman bilgisayarıma kuruyorum.
Hocam ben şu an Pardus 25 yüklü laptopda Xanmod kernel 6.18.3 kullanıyorum. Gayet memnunum. Nvidia ekran kartım olmadığı için hiçbir problem yok. İşlemci apu zaten. 
Benim Kernel sürümüm : Linux 6.12.57+deb13-amd64 kernel bu . Kernel değişince ne oluyor. Waylanda ki hatalar düzelir mi ? Mesela Waylanda tarayıcıların donanım hızlandırma açık olunca bilgisayar çöküyor . x11 de oturum kapat dediğinde oturum açıldığında hantallaşıyor açıldığında böyle hatalar var gidermiki
Hocam mevcut kerneli silmeden istediğiniz kerneli deneyebilirsiniz. Beğenmediniz yada sorun çıktı tekrar bilgisayarı açtığınızda mevcut kerneli seçerek baslatırsınız. Sonrasında kurduğunuz kerneli silebilirsiniz. Kernel değişikliği yeni nesil donanımları tanıma ve özellikle oyun ve render gibi işlemlerde PC yi daha performanslı kullanmaya yarıyor. Başka bir numarası yok yani.
Bir ilave daha yapalım…
Kernelin görevi nedir?
Linux işletim sisteminde kernel (çekirdek), donanım ile yazılım arasındaki köprüyü kuran, sistemin “beyni” olarak nitelendirilen en temel bileşendir. Bilgisayar açıldığı anda yüklenir ve sistem kapanana kadar tüm süreçleri yönetir.
Kerneli, bir şirketin operasyon müdürü gibi düşünebilirsiniz; kimin ne zaman çalışacağına, kaynakların nasıl dağıtılacağına ve güvenliğin nasıl sağlanacağına o karar verir.
Kernelin Temel Görevleri
Kernelin üstlendiği görevleri beş ana başlıkta toplayabiliriz:
- Kaynak Yönetimi (İşlemci ve Bellek)
- Bellek Yönetimi: Hangi programın ne kadar RAM kullanacağını belirler. Programların birbirinin alanına müdahale etmesini engelleyerek sistemin çökmesini önler.
- İşlemci (CPU) Zamanlaması: Aynı anda onlarca işlem çalışırken, CPU’nun hangi işleme ne kadar süre ayıracağını milisaniyeler bazında yönetir.
- Donanım Erişimi (Aygıt Sürücüleri)
Donanım birimleri (klavye, mouse, ekran kartı, disk) doğrudan yazılımla konuşamaz. Kernel, bu donanımların dilini anlayan sürücüleri barındırır ve yazılımların donanımı kullanmasını sağlar.
- Dosya Sistemi Yönetimi
Verilerin disk üzerinde nasıl saklanacağı, dosyaların nasıl okunacağı ve yazılacağı kernelin kontrolündedir. Dosya izinlerini (kimin okuma/yazma yetkisi olduğu) denetler.
- Güvenlik ve İzolasyon
Kernel, kullanıcı uygulamalarının (User Space) sistemin kritik alanlarına (Kernel Space) doğrudan erişmesini engeller. Bir uygulama hata yaparsa veya çökerse, kernel bunu izole ederek tüm sistemin kapanmasını önler.
- İletişim (Sistem Çağrıları)
Uygulamalar bir işlem yapmak istediğinde (örneğin bir dosya açmak), kernele bir Sistem Çağrısı (System Call) gönderir. Kernel bu isteği kontrol eder ve güvenliyse yerine getirir.
Kernel Panic neden olur?
Bir işletim sisteminin en kararlı parçası olması beklenen kernelin çökmesi, genellikle “Kernel Panic” (Linux’ta) veya “Mavi Ekran” (Windows’ta) olarak adlandırılan durumla sonuçlanır. Kernel, kendi içinde çözemediği bir hata ile karşılaştığında, veri kaybını önlemek ve donanımı korumak için tüm sistemi durdurur.
Kernelin çökmesine neden olan en yaygın durumlar şunlardır:
- Hatalı Donanım Sürücüleri (Drivers)
Kernelin en zayıf noktası, dışarıdan eklenen sürücülerdir. Sürücüler, kernel ile aynı yetki seviyesinde (Kernel Space) çalışır.
- Eğer bir ekran kartı veya ağ kartı sürücüsü, kernelin erişmemesi gereken bir bellek bölgesine yazmaya çalışırsa, kernel güvenlik için sistemi anında kapatır.
- Donanım Arızaları
Yazılım mükemmel olsa bile donanımdaki fiziksel bir sorun kerneli düşürebilir:
- RAM Hataları: Bellek hücrelerindeki bozulmalar, kernelin okuduğu verinin hatalı olmasına neden olur.
- Aşırı Isınma: İşlemcinin (CPU) aşırı ısınması, yanlış hesaplamalar yapmasına veya kernelin koruma amaçlı durmasına yol açar.
- Disk Bozulmaları: Kritik sistem dosyalarının bulunduğu sektörlerin okunamaz hale gelmesi.
- Bellek Sızıntıları ve Yönetim Hataları
Kernel, belleği (RAM) yönetmekle görevlidir. Ancak kernel seviyesindeki bir program, kullandığı belleği işi bittiğinde geri iade etmezse (Memory Leak) veya geçersiz bir bellek adresine erişmeye çalışırsa (Segmentation Fault), sistem kilitlenir.
- Yazılım Hataları (Bugs)
Kernelin kendi kodundaki bir mantık hatası veya “yarış durumu” (Race Condition) denilen, iki işlemin aynı kaynağa aynı anda erişmeye çalışıp birbirini kilitlemesi durumu çökmeye neden olabilir.
- Uyumsuz Güncellemeler
Bazen yeni bir kernel güncellemesi, eski bir donanımla veya özel bir yazılımla çakışabilir. Bu durum genellikle sistemin açılış (boot) esnasında çökmesiyle sonuçlanır.
Kernel Çöktüğünde Ne Olur?
Linux dünyasında buna Kernel Panic denir. Bu durumda:
- Ekrandaki her şey donar.
- Klavye ışıkları (Caps Lock/Scroll Lock) yanıp sönmeye başlayabilir.
- Ekranda hata kodlarını içeren karmaşık bir metin yığını (Stack Trace) belirir.
İpucu: Eğer sisteminiz sık sık çöküyorsa, /var/log/syslog veya /var/log/kern.log dosyalarını inceleyerek çökmenin nedenini öğrenebilirsiniz.
